Geen betrouwbaardere collega dan een collaboratieve robot

Zeg niet zomaar “robot” tegen een cobot. Hoewel het maar één lettertje scheelt en er ook qua uiterlijk heel wat gelijkenissen zijn, is er toch een enorm verschil tussen beiden. En dat heeft vooral te maken met de manier waarop mensen ermee omgaan…

In tegenstelling tot wat veel mensen denken, gaan robots al enkele honderden – volgens sommige historici zelfs duizenden – jaren mee. Het hangt natuurlijk af van wat je als een robot beschouwt. De oude Grieken hadden bijvoorbeeld al mechanische systemen die een aantal taken automatisch deden als je ze in gang zette, zoals water oppompen uit een rivier bijvoorbeeld. Je kunt dat gerust als de voorloper van de moderne robots beschouwen.

Het kon haast niet anders of ook meester-uitvinder Leonardo da Vinci speelde een grote rol in de ontwikkeling van de robotica. Hij bouwde zelfs apparaten die menselijke gedragingen konden nabootsen.

Procesautomatisering

Maar de grote doorbraak van de robot kwam natuurlijk pas in de loop van vorige eeuw, toen men krachtige, wendbare, robuuste en haast onverslijtbare robots begon in zetten voor de massaproductie van goederen – denk bijvoorbeeld maar aan de auto-industrie.

Voor dat soort robots moest natuurlijk eerst de elektriciteit worden uitgevonden, en ook nieuwe inzichten in hydraulica waren van groot belang, maar we mogen zeker niet onderschatten hoe belangrijk de ontwikkeling van de computer was voor die van de robot. Met hun rekenkracht en de mogelijkheid om data en programma’s op te slaan konden robots plots taken aan die daarvoor nog buiten hun bereik lagen. Daardoor was er niet alleen sprake van het automatiseren van taken, maar een complete procesautomatisering.

Collaboratief

Daarmee hebben we het enkel nog maar over robots gehad. Cobots – zoals collaboratieve robots worden genoemd – zijn een veel recenter fenomeen. Algemeen wordt aangenomen dat de eerste cobot het levenslicht zag in 1996 als het geesteskind van twee professoren aan de Northwestern University in Illinois. Het concept bestond dus nog niet zo lang toen Universal Robots in 2008 een eerste cobot uitbracht, de UR5. Vier jaar later kwam de UR10 en in 2015 werd de UR3 gelanceerd, een cobot speciaal voor een tafelblad.

Het grote verschil tussen cobots en robots is – zoals de naam al laat vermoeden – dat robots het werk van mensen overnemen, maar cobots mensen helpen om hun werk beter, sneller en op een aangenamer manier te verrichten. Zeker tijdens de huidige COVID-19-pandemie blijkt dat een enorm voordeel – cobots hoeven niet op anderhalve meter van elkaar te werken en kunnen evenmin uitvallen door ziekte. Dat voordeel hebben we ondervonden bij onze eigen productie, maar ook een aantal van onze klanten bleken daar enorm bij gebaat. Meer nog, sommige van onze klanten zetten net cobots in om sneller producten of onderdelen van de band te laten rollen in de strijd tegen COVID-19. En het kan zelfs nog origineler, zoals een koffiebar in de Amerikaanse stad Portland bewijst. Zij hebben doodleuk een cobot aan het werk gezet om op een veilige manier, rekening houdend met de social distancing-maatregel, hun klanten toch een lekkere koffie te schenken…

Automatisering van processen

Door hun omvang en constructie kunnen cobots vlak naast een menselijke medewerker worden geplaatst, zelfs zonder veiligheidskooi (al moet natuurlijk wel een aantal regels in acht worden genomen om elk risico te vermijden). Een mooi voorbeeld hiervan is de lasbot, een robotarm met laselektroden op de het uiteinde. Zo’n lasbot is geprogrammeerd is om voortdurend exact dezelfde beweging uit te voeren, en kan dus niet per ongeluk de laselektrode in de verkeerde richting houden. Zo zorgen cobots dus voor meer veiligheid op de werkvloer. Dat is niet alleen aangenaam voor de medewerkers, maar ook voor het bedrijf zelf omdat hierdoor de productie niet in het gedrang komt.

Van alle automatiseringsoplossingen is de cobot een van de meest gebruiksvriendelijke. Het programmeren van taken is verbluffend eenvoudig en moet dus niet worden uitbesteed aan een specialist. Dat wil ook zeggen dat een cobot die gebruikt werd voor één bepaalde taak gemakkelijk kan worden ingezet voor een andere, zelfs op een andere locatie. Gewoon een nieuw programma aanmaken of invoeren, en klaar!

Dat betekent dus ook dat cobots méér zijn dan hulpjes om vervelende, repetitieve taken over te nemen van hun menselijke collega’s. Door hun enorme flexibiliteit helpen ze bedrijven om heel snel in te spelen op wijzigingen in de markt en om producten met kleine variaties te produceren, zodat de klant niet het gevoel heeft dat hij of zij een massaproduct in handen heeft. En zo is het paradoxaal genoeg net de cobot die de menselijke factor in de productie versterkt…